Zadaj pytanie ekspertowi
Tomasz Obłuski

Tomasz Obłuski – monitory Eizo zna dosłownie „od podszewki”.

Od 2002 roku zajmuje się ich serwisem, a zdobyte doświadczenia dały mu ogromną wiedzę z zakresu technologii LCD oraz zarządzania kolorem.


Zanim zadasz pytanie zapraszamy Cię do działu FAQ być może takie pytanie już padło.

Wydarzenia

FAQ
Co to jest ColorNavigator i do czego służy?

ColorNavigator to opracowane przez EIZO oprogramowanie do kalibracji monitorów EIZO serii ColorEdge, dzięki któremu cały proces jest zarówno dokładny, jak i łatwy do przeprowadzenia. W miejsce percepcyjnej oceny kolorów przez użytkownika i czasochłonnego procesu profilowania lub konieczności zlecania tego zadania specjalistom wszystko co trzeba zrobić, to wprowadzić docelowe wartości jasności, punktu bieli oraz współczynnika gamma. ColorNavigator współpracuje z szeroką gamą urządzeń pomiarowych i bezpośrednio korzysta z 10- lub 12-bitowej tabeli barw Look-Up Table monitora. Dzięki temu możliwe jest uzyskanie dokładnych wyników dosłownie w kilka minut.

Oprogramowanie można pobrać za darmo wchodząc tutaj.

 

Co to jest funkcja Fine Contrast?

Dla różnych zastosowań potrzebne są różne parametry wyświetlanego obrazu – przy pracy z tekstem korzystniejszy dla wzroku jest niższy poziom jasności, gdzie podczas korzystania z materiałów video lepsze rezultaty daje wysoki jej poziom. Każdorazowa regulacja tych parametrów jest jednak dość uciążliwa. W monitorach EIZO wprowadzono funkcję Fine Contrast, czyli predefiniowane dla różnych zastosowań tryby pracy. W zdecydowanej większości modeli monitorów EIZO dostępnych jest pięć trybów pracy: Text, Picture, Movie, Custom, sRGB.


Funkcja ta jest jednak stale rozwijana. Wraz z modelami, które umożliwiają transmisję danych do i z monitora czy to z wykorzystaniem protokołu DDC/CI lub poprzez interfejs USB, dołączana jest aplikacja ScreenManager Pro for LCD. W środowisku Windows umożliwia ona zdefiniowanie domyślnego trybu pracy, jak również przypisanie trybu funkcji Fine Contrast dla konkretnych aplikacji i automatyczną jego zmianę w przypadku uruchomienia / przełączenia się na dany program. Aplikacja udostępnia ponadto tryb Window Movie, w którym obraz w oknie odtwarzacza multimedialnego wyświetlany jest jaśniej w stosunku do reszty ekranu. Co to daje w praktyce? Wyraźniejszy i czystszy obraz, zwiększający komfort oglądania materiałów video – np. filmów zapisanych na krążkach DVD.
 

Co to jest tabela kolorów 3D?

Wszystkie modele monitorów graficznych EIZO ColorEdge wykorzystują zapisaną w elektronice tabelę kolorów LUT, z której podczas kalibracji dobierane są najbardziej odpowiednie do wyświetlenia odcienie. W najnowszych modelach, również w modelu CG243W wykorzystano usprawniony mechanizm, o nazwie 3D LUT. Dotychczasowy dobór odcienia dokonywany był niezależnie dla każdej składowej RGB z oddzielnych tabel wzorcowych.
W nowym modelu, wszystkie wzorce umieszczone są w jednej przestrzennej tabeli, co pozwala na bardziej precyzyjny wybór żądanej składowej barwy.

Co to jest układ DUE?

Jedną z większych bolączek dotychczas produkowanych monitorów LCD są nierównomierności w rozprowadzeniu podświetlenia oraz koloru na obszarze całej matrycy. Spowodowane jest to w głównej mierze konstrukcją samej matrycy.

 

Spójrzmy na rysunek:

 

\"\"\"\"

   
Bez funkcji DUE (z lewej strony): nierównomierne rozłożenie podświetlenia i koloru   Z wykorzystaniem funkcji DUE (z prawej strony): równomierne rozłożenie podświetlenia i koloru na całej powierzchni matrycy


Równomierne rozprowadzenie koloru i podświetlenia jest tym trudniejsze, im większa jest matryca. Wynika to z konstrukcji monitora LCD – świetlówki umieszczone są na krawędziach matrycy, a w nielicznych konstrukcjach bezpośrednio za matrycą. Odpowiedni dobór warstw rozpraszających pozwala osiągnąć całkiem dobre rezultaty, jednak często są one niewystarczające do zastosowań profesjonalnych. Również precyzja sterowania samymi molekułami ciekłych kryształów ma swoje tolerancje. Wynikający z tego skumulowany błąd może doprowadzić do sytuacji, kiedy w różnych partiach ekranu uzyskiwana jasność panelu nie będzie wartością stałą.

 

Stały rozwój materiałów, z których wykonane są dyfuzory rozpraszające emitowane przez lampy podświetlenia, pozwala systematycznie zmniejszać skalę problemu. Pewnej granicy, wynikającej z praw fizyki, przekroczyć jednak się nie da. W takiej sytuacji z pomocą przychodzi zaawansowana elektronika sterująca.

 

Funkcja DUE (Digital Uniformity Equalizer) w monitorach graficznych EIZO, to wynik całego procesu, wykonywanego indywidualnie dla każdego egzemplarza monitora. Pierwszym jej etapem jest podział panelu na 25 wirtualnych obszarów. W każdym z tych obszarów wykonywanych jest szereg pomiarów uzyskiwanych wartości jasności oraz koloru dla każdej kombinacji temperatury bieli oraz wartości odcienia. Wyniki tych pomiarów – przypomnijmy – przeprowadzanych indywidualnie dla każdego egzemplarza monitora – zapisywane są w elektronice monitora, gdzie powstaje swoista ich mapa.

 

Podczas wyświetlania obrazu elektronika sterująca korzysta z zapisanej mapy niejednorodności, by wprowadzać odpowiednie korekty do sygnału wyjściowego na poszczególnych pikselach matrycy tak, by zniwelować powstające nierównomierności. Korekcje te są przeprowadzane nie tylko dla jasności, ale również uzyskiwanego odcienia koloru.

 

Dzięki temu rozwiązaniu możliwe jest uzyskanie na całej powierzchni matrycy odchylenia jasności i koloru nie przekraczających 5% w stosunku do centralnego punktu ekranu. Warto wspomnieć, że norma ISO 12646 opisująca możliwe nierównomierności, dopuszcza dla monitorów wykorzystywanych w softproofingu odchylenia o wartości do 10% dla pomiarów wykonywanych w dziewięciu punktach panelu.

Czy dla gracza w monitorze LCD najważniejszym parametrem jest czas reakcji matrycy?

Nie, równie ważnym parametrem, na który użytkownik powinien zwrócić uwagę jest informacja o ilości bitów w krzywej korekcji gamma. Wpływa ona znacząco na poprawę dostrzegania szczegółów w ciemnych partiach obrazu.

Czy kalibracja monitora LCD jest czasochłonna i trudna do wykonania?

Nie, mając sprecyzowane parametry kalibracyjne punktu bieli i jasności, cały proces zajmuje około 90 sekund.

Czy kalibracja software'owa jest wystarczająca do pracy z kolorem?

Kalibracja programowa nie jest idealnym rozwiązaniem do pracy z kolorem, lepszym rozwiązaniem jest kalibracja sprzętowa. Jeżeli jednak nie mamy monitora, który ma zaimplementowaną kalibracje hardware’ową, to użycie kalibracji softwarowej poprawi nam zgodność kolorystyczną przygotowywanego projektu.

Czy na monitorze LCD można pracować z aplikacjami wymagającymi dużej zgodności kolorystycznej?

Tak, obecnie produkowane monitory Eizo z serii CG (ColorEdge) są idealne do pracy z kolorem. Również wybrane panele z serii FlexScan, np. modele oznaczone symbolem SX, sprawdzą się świetnie w tego typu aplikacjach.

Czy w monitorach LCD im większa jasność, tym lepiej?

Nie, dla porównania, stare monitory CRT świeciły z jasnością 100 cd/m2. Obecnie jasność na poziomie 250- 300 cd/m2 jest tak wysoka, że bardzo mocno męczy oko ludzkie i dzięki temu skraca efektywny czas pracy przy monitorze. 

Czy włączając wygaszacz ekranu na monitorze LCD mogę przedłużyć jego okres pracy?

Nie, tylko fizyczne wyłączenie monitora z zasilania, gdy nie pracują świetlówki, przedłuża żywotność działania monitora. Ustawienie na samym początku pracy jasności na 70% wartości początkowej wydłuża znacząco okres pracy monitora.

Dlaczego jasność monitora zmienia się w trakcie jego użytkowania?

Niestabilność poziomu jasności jest często spotykaną bolączką monitorów LCD, jest . Spowodowane jest to stopniowym rozgrzewaniem się świetlówek od momentu ich włączenia. W monitorach EIZO, w tylnej części matrycy wbudowany jest specjalny czujnik siły podświetlenia, a współpracująca z nim elektronika sterująca na bieżąco reguluje moc świetlówek tak, by ustabilizować jasność panelu maksymalnie w 90 sekund od włączenia monitora lub wyjścia ze stanu czuwania. W dłuższym okresie czasu funkcja stabilizacji jasności w monitorach EIZO koryguje również utratę jasności, spowodowaną stopniową degradacją świetlówek.


Funkcja ta zapewnia komfortową pracę wszystkim użytkownikom, a dla osób zajmujących się edycją grafiki stabilizacja jasności jest jednym z podstawowych wymogów.
 

Dlaczego niektóre monitory Eizo posiadają funkcję symulacji zaburzeń postrzegania kolorów?

Szacuje się, że na całym świecie na zaburzenia postrzegania kolorów cierpi ponad 200 milionów ludzi. Najczęściej spotykane są: protanopia (czyli wada wzroku polegająca na nierozpoznawaniu barwy czerwonej lub myleniu jej z barwą zieloną. Objawia się obniżeniem percepcji jaskrawości barwy czerwonej, pomarańczowej i żółtej. Ponadto, percepcja jaskrawości może być obniżona do stopnia, w którym czerwony staje się ciemno szarym, wręcz czarnym kolorem. Brak jest również percepcji składowej czerwonej, co prowadzi do odbioru różu i fioletu jako niebieski. Wada ta dotyczy około 1% mężczyzn i 0,02% kobiet i wynika z całkowitego braku czopków – światłoczułych receptorów siatkówki oka – reagujących na barwę czerwoną) oraz deuteranopia (wada wzroku polegająca na nierozpoznawaniu barwy zielonej lub myleniu jej z barwą czerwoną. Objawia się to brakiem rozróżnienia koloru czerwonego, pomarańczowego, żółtego i zielonego. Percepcja jaskrawości nie zmienia się. Występuje za to brak rozróżnienia w percepcji składowych czerwonej i zielonej, co prowadzi do odbioru fioletu i morskiego jako ten sam kolor. Podobnie jak protanopia, wada ta dotyczy około 1 % mężczyzn oraz 0,01% kobiet. Jest wynikiem braku czopków reagujących na barwę zieloną. Nazwa „daltonizm” pochodzi od angielskiego chemika Johna Daltona, który w 1794 r. na własnym przypadku opublikował jej opis).

 

Możliwość symulacji zaburzeń postrzegania kolorów jest szczególnie istotna podczas projektowania różnego rodzaju infografiki, piktogramów, materiałów informacyjnych itp. Symulację taką, przeprowadzaną w czasie rzeczywistym i wykonywaną całkowicie sprzętowo przez elektronikę monitora zarówno dla obrazów statycznych, jak i ruchomych, umożliwia monitor CG242W. Przełączanie się w tryb symulacji postrzegania obrazu przez osoby z zaburzeniami rozpoznawania kolorów dokonywane jest z wykorzystaniem dołączonego oprogramowania UniColor Pro (dla systemów Windows oraz Mac OS X).
 

Na czym polega sprzętowa kalibracja monitora?

Monitory z serii ColorEdge mają możliwość sprzętowej kalibracji, co oznacza, że dobór wyświetlanych kolorów następuje w oparciu o wzorcowe tabele zapisane w układach elektronicznych monitora. Daje to lepsze rezultaty zgodności wyświetlanych barw i gwarantuje, że poszczególne monitory z serii ColorEdge będą wyświetlać kolory w podobny sposób.

Jaka jest żywotność motnitora LCD?

sdfdsfdsfsdfds

Czy dla monitorów LCD istotna jest częstotliwość odświeżania?

Nie, dla monitorów LCD, z racji innego sposobu działania, nie jest ważna częstotliwość odchylania pionowego (odświeżania pionowego).

Czy LCD podatny jest na pole elektromagnetyczne i magnetyczne?

Nie, na monitor LCD nie ma wpływu pole magnetyczne ani elektromagnetyczne.

Czy monitor LCD jest gorszy od CRT przy obróbce koloru?

Oferowane obecnie przez EIZO monitory z serii ColorEdge w porównaniu z monitorami CRT mają więcej zalet, niż wad i idealnie nadają się do pracy z kolorem.

Czy monitor LCD lepiej podłączyć przez złącze analogowe czy cyfrowe ?

Jeżeli istnieje taka możliwość, monitor LCD należy podłączać przez złącze cyfrowe. Wtedy jest najmniejsza utrata jakości. W przypadku podłączenia przez złącze analogowe, następuje konwersja stratna sygnału z cyfry na analog i odwrotnie, z analogu na cyfrę. Nie jest to obojętne dla jakości obrazu wyświetlanego przez monitor.

Czy monitor LCD ma krótszą żywotność niż CRT?

Monitory LCD pracują dłużej niż monitor CRT, który  przy zapewnieniu idealnego odwzorowania koloru wynosił 3500 godzin.

Czy na monitorze LCD można pracować z każdą rozdzielczością?

Monitor LCD może pracować tylko z jedną rozdzielczością wynikającą z fizycznej liczby pikseli na matrycy LCD. Dla monitora 19 calowego wynosi ona 1280x1024. W innym przypadku obraz będzie nieostry. Listę rozdzielczości dla każdego monitora można znaleźć w specyfikacji technicznej.

Czy w monitorach LCD im większa jasność, tym lepiej?

Nie, dla porównania, stare monitory CRT świeciły z jasnością 100 cd/m2. Obecnie jasność na poziomie 250- 300 cd/m2 jest tak wysoka, że bardzo mocno męczy oko ludzkie i dzięki temu skraca efektywny czas pracy przy monitorze.

Jaka jest żywotność monitora LCD?

Monitor LCD może pracować około 50 000 godzin. Przy czasie pracy około 30 000 godzin, jasność świetlówek spada do 60% początkowej jasności monitora.

Jakie są rodzaje matryc LCD?

Należy pamiętać o tym, że sercem każdego monitora jest matryca LCD. W zależności od konstrukcji, różnie będzie się kształtować jej charakterystyka barwna i zakres zastosowań.

W obecnej chwili na rynku są trzy rodzaje matryc LCD: TN – najpopularniejsza i najtańsza, ale delikatnie mówiąc „nie bez wad”. Technologia VA – to kompromis między ceną a jakością – matryce tego typu pozbawione są większości ułomności matrycy TN, a przy tym oferowane są zazwyczaj za „rozsądną” cenę. Najbardziej zaawansowaną konstrukcją jest matryca typu IPS. Matryce te stosowane są głównie w profesjonalnych rozwiązaniach graficznych i medycznych.

 

 Matryca TN+FILM

Wyposażonych jest w nią około 90% obecnie produkowanych monitorów. Do zalet tego typu matryc można zaliczyć cenę i bardzo szybki czas reakcji. Jako wady należy wymienić bardzo słabe kąty widzenia zwłaszcza w pionie, brak stałości kolorów w czasie i jednorodności na całej powierzchni matrycy, raczej słabe przejścia tonalne i nierównomierność podświetlenia.
Monitory wyposażone w tego typu matryce przeznaczone są przede wszystkim dla osób korzystających z aplikacji biurowych (MS Office, Internet, itp.). Osoby zajmujące się grafiką czy edycją video nie będą zadowolone z zakupu monitora z matrycą TN! Również graczom zdecydowanie odradzamy zakup tego typu panelu. Nie tylko szybki czas reakcji jest dla nich ważny. W wielu grach istotne jest zauważenie detali, a tego matryce TN z całą pewnością nie zagwarantują.

Matryca VA

Matryce klasy VA są najbardziej wszechstronne. Nie posiadają większości wad cechujących matryce TN, a dodatkowym atutem jest ich przystępna cena. Gracze powinni jednak zwrócić uwagę na czas reakcji, niestety w przypadku klasycznych matryc VA jest on bardzo długi. Dlatego, by monitor nadawał się do grania, zazwyczaj są one wspierane przez elektronikę monitora. W przypadku matryc EIZO jest to tak zwany układ „Overdrive”. Pytanie, czy monitor wyposażony w taką matrycę będzie nadawał się do edycji video i grafiki? Do edycji video jak najbardziej, jednak prace graficzne wymagają bardziej zaawansowanych możliwości. Inżynierowie EIZO cały czas pracują nad nowymi rozwiązaniami, zwiększającymi możliwości matryc. Przykładowo, stosując opcję DUE zwiększono jednorodność kolorystyczną i wyrównano jasność na całej powierzchni panelu. 12-bitowa regulacja krzywej gamma daje płynne przejścia tonalne.

Matryca IPS

Ostatnią grupą matryc, które są obecnie dostępne na rynku są panele technologii IPS. Są to rozwiązania drogie i ze względu na tę cechę wykorzystywane głównie w specjalistycznych rozwiązaniach, np. w poligrafii czy medycynie. Matryce tego typu cechują się bardzo szerokimi kątami widzenia w poziomie i pionie, mają bardzo równomierne podświetlenie oraz stałość kolorów na całej powierzchni matrycy oraz w czasie. W połączeniu z układami sterującymi, które działają w oparciu o 12-bitową krzywą gamma, umożliwiają 16-bitowe przetwarzanie kolorów, a dodatkowo wspierane przez funkcję DUE, stanowią idealne rozwiązanie nawet dla najbardziej wymagających użytkowników, wykorzystujących je do profesjonalnych zastosowań.

Różnice w konstrukcji matryc LCD

Powyżej załączone są schematy poglądowe pokazujące działanie matryc. Można przyjąć, że każdy sub-piksel to tranzystor sterujący ułożeniem molekuły ciekłego kryształu. W matrycach klasy TN (Twisted Nematic) po przyłożeniu napięcia, następuje ich obrócenie i światło ze świetlówek nie przechodzi przez nie [pozycja (a)]. Gdy sygnał sterujący jest w pozycji „wyłączony”, molekuły układają się w taki sposób jak w pozycji (c), a światło z podświetlenia przechodzi bez problemu.

Następnym rodzajem matryc jest matryca VA (Vertical Aligment). Dzięki bardziej skomplikowanej budowie - jak widać na rysunku wielokierunkowemu ułożeniu molekuł ciekłego kryształu uzyskano matryce o dużo lepszych kątach widzenia niż matryce TN. I tu TRANZYSTOR steruje tak samo ruchem molekuł. Poprzez przyłożenie odpowiedniego napięcia sterujemy ułożeniem ich wewnątrz sub-piksela. Dla porządku należy dodać że na rynku występują matryce o nazwach PVA i MVA - działają one w taki sam sposób, różnica w nazwie bierze się stąd, że ich konstrukcję opracowywały różne firmy - i tak technologia PVA (patterned vertical alignment) należy do koncernu Samsung, natomiast MVA (multi-domain vertical alignment) do koncernów Au Optronics i Chi Mei Oprtonics.

 

Ostatnim rodzajem matryc do zastosowań specjalnych jest matryca klasy IPS (in-plane switching). Matryca ta ma najlepsze kąty widzenia, charakteryzuje ją też stałość w czasie. Do wad tego typu paneli należy zaliczyć wysoką cenę oraz czas reakcji, który jest znacznie dłuższy niż w przypadku paneli TN i VA. Sposób jej działania pokazany jest na rysunku.

Czy monitor LCD jest bardziej szkodliwy dla oczu niż CRT?

Nie, monitory LCD ze względu na fizyczną budowę oraz sposób wyświetlania mniej szkodzą wzrokowi niż monitor CRT.